Niet elk financieel instrument valt onder toezicht van de AFM. Dat is op zich geen probleem, maar het is wel belangrijk om te begrijpen waarom en hoe dat zit.
Bedrijven die buiten het toezicht van de AFM vallen, zijn niet automatisch onbetrouwbaar. Wel bieden zij vaak beleggingen aan die extra risico’s met zich meebrengen in vergelijking met producten die onder toezicht staan. Meer risico betekent dat beleggers extra onderzoek en due diligence moeten uitvoeren voordat zij kapitaal investeren.
Wat betekent toezicht door de AFM?
Toezicht door de AFM betekent dat beleggingen en beleggingsproducten, zoals bedrijven die rendement of hogere opbrengsten beloven, worden gecontroleerd door de Nederlandse financiële toezichthouder. In eenvoudige termen controleert de AFM of zij voldoen aan de Nederlandse wetgeving, over de juiste vergunningen beschikken en de informatie verstrekken die nodig is om beleggers inzicht te geven in mogelijke risico’s.
Het toezicht op de financiële sector in Nederland is verdeeld tussen de AFM en De Nederlandsche Bank (DNB), waarbij de AFM zich vooral richt op beleggersbescherming en het gedrag van financiële ondernemingen.
Wanneer een financiële onderneming onder toezicht van de AFM staat, betekent dit dat beleggers voldoende duidelijkheid krijgen over de belegging. Als een onderneming niet aan de vereiste regels voldoet, kan de toezichthouder sancties opleggen.
Waarom sommige beleggingen buiten het toezicht van de AFM vallen
Beleggingen kunnen buiten het toezicht van de AFM vallen, niet omdat ze misleidend zijn, maar omdat ze voldoen aan minimale voorwaarden, waardoor een meldingsplicht bij de AFM niet nodig is. De grens tussen wel of geen toezicht hangt onder meer af van de omvang van het aanbod, de doelgroep en de structuur van de investering.
In sommige gevallen kiezen bedrijven er bewust voor om geen melding te doen bij de AFM. In dergelijke situaties moeten beleggers extra alert zijn op de risico’s.
De volgende typen beleggingsaanbieders kunnen buiten het toezicht van de AFM vallen.
Vrijgestelde beleggingen
Sommige financiële aanbiedingen komen in aanmerking voor vrijstellingen onder Nederlandse en Europese financiële regelgeving. Deze vrijstellingen kunnen gelden wanneer een beleggingsaanbod een beperkte omvang heeft, gericht is op een beperkte groep beleggers of is opgezet als een private plaatsing.
Zo kunnen kleinere aanbiedingen bijvoorbeeld geen volledig prospectus of formele goedkeuring van de toezichthouder vereisen wanneer zij onder bepaalde wettelijke drempels blijven. Deze vrijstellingen zijn bedoeld om kleinere bedrijven en private investeringsdeals toegang te geven tot kapitaal zonder dezelfde zware regelgeving als grote publieke aanbiedingen.
Alternatieve beleggingsmogelijkheden
Alternatieve beleggingen kunnen buiten het toezicht van de AFM vallen omdat zij via andere structuren worden aangeboden die niet rechtstreeks onder dit toezicht vallen. Omdat zij niet vergelijkbaar zijn met traditionele beleggingsfondsen of brokerage-accounts, hanteren zij vaak een andere manier om beleggers te informeren.
Voorbeelden van dergelijke beleggingen zijn durfkapitaalinvesteringen, private kredietstructuren en vastgoedprojecten. Deze aanbieders kunnen nog steeds voldoen aan wettelijke normen, maar zonder direct toezicht van de AFM.
Digitale crypto-activa
De cryptosector ontwikkelt zich razendsnel. Waar de sector lange tijd in een grijs gebied opereerde, heeft de Europese Unie inmiddels de Markets in Crypto-Assets Regulation (MiCAR) ingevoerd om een uniform juridisch kader te creëren binnen de EU.
Ondanks deze nieuwe regelgeving kunnen sommige diensten, zoals DeFi of nieuwe tokenmodellen, nog steeds buiten het traditionele financiële toezicht vallen. Dat komt doordat regelgeving vaak achterloopt op technologische innovatie, waardoor er ruimte ontstaat voor nieuwe structuren.
Bij crypto-investeringen is het daarom essentieel dat beleggers niet alleen due diligence uitvoeren, maar ook begrijpen hoe de sector werkt voordat zij investeren.
Waarom beleggers soms kiezen voor beleggingen buiten AFM-toezicht
Sommige beleggers kijken bewust naar beleggingsmogelijkheden buiten het toezicht van de AFM, omdat deze hogere rendementen kunnen bieden en kunnen bijdragen aan diversificatie van hun portefeuille. In dergelijke gevallen kunnen bedrijven toegang bieden tot opkomende technologieën of nieuwe markten, waarbij beleggers bereid zijn meer risico te nemen zolang zij dit goed beheren.
Diversificatie is een manier voor beleggers om hun kapitaal te spreiden in de zoektocht naar hogere rendementen. Dergelijke rendementen, die vaak niet beschikbaar zijn via traditionele banken, gaan meestal gepaard met een hoger risico.
Om toegang te krijgen tot alternatieve strategieën, zoals kwantitatieve handelsstrategieën of arbitrage, moeten beleggers vaak verder kijken dan traditionele beleggingsmogelijkheden en tegelijkertijd hun kapitaal zorgvuldig spreiden om grote verliezen te voorkomen.
Wat beleggers moeten weten bij beleggen buiten AFM-toezicht
Beleggen buiten het toezicht van de AFM betekent dat bedrijven niet verplicht zijn een vast kader te volgen voor het informeren van beleggers. Daardoor moeten beleggers zelf waakzamer zijn en zich beter verdiepen in de sector waarin zij investeren.
Zo moeten mensen die blootstelling aan crypto willen krijgen de risico’s begrijpen en bijvoorbeeld weten wat impermanent loss is. Een ander voorbeeld is het kopen van activa uit opkomende markten via niet-geregistreerde platforms. Beleggers moeten dan weten hoe zij hun activa beveiligen, begrijpen wat zij precies kopen en hoe zij hun digitale veiligheid beheren.
De grootste risico’s van beleggen buiten volledig AFM-toezicht
Zowel beginnende als ervaren beleggers kunnen worden blootgesteld aan malafide partijen wanneer zij de risico’s van een investering niet goed begrijpen.
Beperkte beleggersbescherming
Gereguleerde financiële producten bevatten doorgaans waarborgen die beleggers beschermen. Denk aan betere informatievoorziening, sterkere bescherming van activa en aanvullende veiligheidsmechanismen. Bedrijven die niet onder toezicht van de AFM staan, dergelijke beschermingsmaatregelen achterwege laten, wat kan leiden tot verliezen of onvoldoende transparantie.
Liquiditeitsproblemen
Onder AFM-toezicht moeten bedrijven een bepaald niveau van liquiditeit aanhouden, zodat zij voldoende kapitaal hebben in geval van marktdalingen. Sommige beleggingen kennen echter lange lock-upperioden of hebben slechts beperkte secundaire markten, waardoor beleggers minder gemakkelijk toegang hebben tot hun kapitaal.
Tegenpartijrisico
Beleggers kunnen sterk afhankelijk zijn van de integriteit en competentie van de personen of bedrijven die de investering beheren. Als een derde partij faalt, kunnen beleggers worden blootgesteld aan risico’s waarvoor zij zich mogelijk niet bewust hebben aangemeld.
Marktvolatiliteit
Sommige alternatieve beleggingen, met name digitale activa, kunnen sterke prijsvolatiliteit vertonen. Wanneer er geen beschermingsmechanismen bestaan, zoals vastgezette fondsen of beschermde structuren, kunnen beleggers hun volledige investering verliezen.
Tot slot
Door nieuwe technologieën ontwikkelen markten zich vaak sneller dan regelgeving kan bijhouden. De cryptomarkt is daar een duidelijk voorbeeld van, omdat sommige toepassingen buiten het traditionele regelgevingskader opereren.
Hoewel de Autoriteit Financiële Markten een belangrijke rol speelt bij het beschermen van beleggers en het toezicht op financiële markten in Nederland, kan regelgeving niet elke mogelijke beleggingsstructuur afdekken.
Beleggingen die buiten het toezicht van de AFM vallen, kunnen oplossingen bieden die niet binnen traditionele financiële structuren passen. Juist wanneer toezicht beperkt is, worden zorgvuldig onderzoek, transparantie en een goed begrip van de investeringsstructuur essentieel voor verantwoord beleggen.
