De recente geopolitieke gebeurtenis heeft voor veel onrust gezorgd in het financiële systeem. Het conflict tussen de Verenigde Staten, Israël en Iran heeft een nieuwe crisis veroorzaakt en onderstreept hoe onvoorspelbaar de wereld waarin we leven steeds meer wordt.Nu de oorlog in het Midden-Oosten de tweede week ingaat, hebben militaire acties en nieuwe berichten over escalatie direct invloed op de reactie van de markten en de prijsvorming in een klimaat van onzekerheid. Voor beleggers is een conflict in het Midden-Oosten niets nieuws, maar wat deze keer anders is, is de impact op wereldwijde markten, waaronder olie, gas en dagelijkse kosten.
Overzicht van de markteffecten van het conflict
Vorige week voerden de Verenigde Staten en Israël aanvallen uit op Iran, waarna de markten snel reageerden op de toenemende onzekerheid. Beleggers namen een zogeheten risicomijdende houding aan en herschikten hun portefeuilles om zich in te dekken tegen mogelijke inflatie. Enkele uren na het uitbreken van het conflict daalden Aziatische en Europese aandelenmarkten, voornamelijk door hun sterke afhankelijkheid van energie uit het Midden-Oosten.
De STOXX 600 sloot 1,7% lager na het conflict, op het laagste niveau in twee weken, als gevolg van de marktschok. Daartegenover stond een sterkere Amerikaanse dollar, die opnieuw zijn rol als veilige haven bevestigde.
Opvallend genoeg zagen Bitcoin en de bredere cryptomarkt aanvankelijk een stijging, terwijl beleggers zich voorbereidden op een mogelijke marktdaling. Wanneer fiatvaluta tijdens conflicten minder betrouwbaar lijken, winnen digitale activa vaak opnieuw aan aantrekkingskracht als ruilmiddel. Toch slaagde Bitcoin er niet in om boven de $ 70.000 te blijven, ondanks een korte stijging boven de $ 71.000.
De markt schuift bovendien de verwachte renteverlagingen van de Federal Reserve verder naar de toekomst, omdat aanhoudend hogere energieprijzen de inflatie kunnen aanwakkeren.
De cruciale rol van de Straat van Hormuz
Een belangrijk kantelpunt in het conflict is de Straat van Hormuz, wat ook de belangrijkste reden is waarom markten zo scherp hebben gereageerd. In de eerste dagen van het conflict kondigde Iran aan dat het de volledige zeestraat, waarover het controle heeft, zou sluiten.
Ter context: ongeveer 20% van de wereldwijde olievoorziening, oftewel circa 20 miljoen vaten olie, passeert via de Straat van Hormuz. Na aanvallen op olie-infrastructuur in de Verenigde Arabische Emiraten en andere belangrijke regio’s is de wereldwijde oliehandel ernstig verstoord geraakt. Volgens gegevens kunnen momenteel nog maar enkele schepen de zeestraat passeren. Uit gegevens van Marsh blijkt dat verzekeringspremies vier tot zes keer hoger zijn dan een week eerder – kosten die uiteindelijk in de markt worden doorberekend.
Toen de aanvallen begonnen, stegen de olieprijzen onmiddellijk met ongeveer 8%, terwijl de Europese gasprijzen met 20% omhoogschoten. Europa is bijzonder kwetsbaar voor tekorten aan LNG. Als de doorvoer door de Straat van Hormuz beperkt blijft, zullen Europese landen rechtstreeks moeten concurreren met Aziatische kopers op de spotmarkt. Die concurrentie zal de industriële energiekosten op het continent verder opdrijven en pogingen om inflatie te verlagen en gasopslagen te vullen bemoeilijken.
Nu de scheepvaart na de eerste aanvallen vrijwel tot stilstand is gekomen, staat de wereldwijde energieleveringsketen onder zware druk.
Scenario’s voor aandelenmarkten
Ook aandelenmarkten zijn kwetsbaar, omdat de risicomijdende strategie kapitaal uit de markten trekt nu beleggers op zoek gaan naar manieren om hun portefeuilles te beschermen. Er zijn echter verschillende scenario’s denkbaar.
Als het conflict snel wordt opgelost, is het waarschijnlijk dat aandelen eerst dalen en daarna herstellen naar nieuwe hoogtepunten. Recente ontwikkelingen maken dit echter minder waarschijnlijk, aangezien zowel de VS als Iran uiteenlopende narratieven blijven verspreiden. Het positieve scenario is dat de olie- en defensiesector waarschijnlijk beter zullen presteren dan de bredere markt.
Aan de andere kant kan een langdurig conflict van meer dan drie maanden de olieprijs boven de $ 130 per vat duwen, wat verdere verstoringen van de wereldmarkten kan veroorzaken. In het slechtste geval kan dit leiden tot een recessie in Europa en de Verenigde Staten. Tegelijkertijd zouden obligatieprijzen waarschijnlijk dalen door toenemende inflatiezorgen, terwijl aandelenmarkten onder aanzienlijke neerwaartse druk komen te staan.
Een snelle de-escalatie, die momenteel nog niet wordt verwacht, zou olieprijzen weer onder de $ 80 kunnen brengen. Dit scenario is minder waarschijnlijk zolang Iran de controle over de zeestraat behoudt, maar de Verenigde Arabische Emiraten en andere grote olie-exporteurs kunnen alternatieve routes zoeken om hun export voort te zetten.
De economische vooruitzichten op lange termijn
Hoge energieprijzen en inflatiezorgen vergroten het risico op een wereldwijde recessie. De verwachte economische resultaten van Trump staan haaks op wat momenteel gebeurt. Het wereldwijde olietekort treft vooral de EU en Aziatische markten; de Amerikaanse economie ging dit conflict echter in vanuit een relatief sterke positie, met herstel in de industrie en stabiele inflatieverwachtingen.
Of deze opwaartse trend aanhoudt, hangt af van het vermogen van de Amerikaanse markt om beter te presteren dan de Europese en Aziatische markten. Hoewel aandelen van defensiebedrijven vaak als een hedge worden gezien, is het belangrijk te benadrukken dat zij de gehele Amerikaanse markt niet op eigen kracht kunnen dragen.
Portefeuilleweerbaarheid opbouwen
Zoals bij elk conflict reageren markten vaak snel uit angst. Het wereldwijde olietekort is een serieuze zorg, en beleggers herpositioneren hun portefeuilles terwijl de druk van olie-export op de markt blijft toenemen. Yieldfund, een kwantitatief tradingbedrijf dat handelt in de top 10 cryptocurrency’s, biedt een alternatief. Met jaarlijkse rendementen tot 48% en wekelijkse uitbetalingen biedt Yieldfund een beleggingsoptie voor wie zijn portefeuille wil diversifiëren.
